Zweverigheid en veiligheid bij ademcoaching
Een vraag die ik vaak krijg is:
“Is ademcoaching niet een beetje zweverig?”
Mijn antwoord is altijd hetzelfde.
Er is niets zweverigs aan ademen.
Je doet het nu ook. Het is de meest basale lichaamsfunctie die je hebt. Zonder ademhaling geen leven. En juist omdat ademhaling zo fundamenteel is, heeft het invloed op vrijwel elk systeem in je lichaam.
Dat is geen overtuiging of filosofie. Dat is fysiologie.
Ademhaling is biologie, geen geloof
Voor mensen die nuchter en rationeel zijn, leg ik het meestal zo uit. Het zenuwstelsel kent, heel simpel uitgelegd, grofweg twee standen. Een stand van actie en alertheid, ook wel de vecht of vluchtreactie genoemd. En een stand van rust en herstel.
De ademhaling staat in directe verbinding met dat systeem, het autonome zenuwstelsel. Door anders te ademen, geef je letterlijk andere signalen aan je lichaam. Je hartslag kan dalen, je spierspanning kan afnemen en het lichaam hoeft zich niet langer voor te bereiden op gevaar.
Dat betekent dat het systeem kan schakelen naar rust, herstel en ontspanning.
Hier is veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Tegelijkertijd wordt ademhaling al duizenden jaren gebruikt om bewust invloed uit te oefenen op energie, focus, emoties en mentale helderheid. Lang voordat de moderne wetenschap bestond of het woord zenuwstelsel überhaupt werd gebruikt, wisten mensen al dat ademhaling je staat van zijn verandert.
Alles in je lichaam reageert op je adem
Vrijwel elke lichaamsfunctie hangt samen met het zenuwstelsel. Spijsvertering, alertheid, focus en emotionele toegang. Zelfs hele alledaagse dingen, zoals dat je sneller naar de wc moet als je nerveus bent, het bekende angstplasje, laten zien hoe direct die koppeling is.
Je weet dit eigenlijk al.
Bij sporten adem je anders dan bij paniek.
Bij huilen anders dan bij boosheid.
Bij diepe ontspanning anders dan wanneer je onder druk staat.
Dat betekent ook dat het andersom werkt.
Als je je adem verandert, verandert je gevoel mee. Direct.
Niet zweverig. Lichamelijk.
Veiligheid staat altijd voorop
Juist omdat ademhaling zo’n directe invloed heeft, werk ik altijd met duidelijke veiligheidskaders.
Tijdens de intake en in de sessies hanteer ik contra indicaties. De belangrijkste zijn zwangerschap en epilepsie. Ook bij ernstige hartafwijkingen, zware hart en vaatziekten of uitgesproken bloeddrukproblemen is extra voorzichtigheid nodig, omdat ademhaling invloed heeft op hartslag en bloeddruk.
In groepssessies ga ik standaard niet richting vecht of vlucht ademhaling. Zeker niet bij mensen die ik nog niet goed ken. Ik werk dan met rustige, wetenschappelijk onderbouwde ademtechnieken die regulerend werken en veilig zijn voor een brede groep.
Alleen bij mensen die ik langer begeleid en goed ken, en die hier ervaring mee hebben, kan intensievere ademhaling soms een plek krijgen. En dan nog heel zorgvuldig. Altijd met de minimale effectieve dosering.
Ademwerk en ijsbad zonder dwang
Bij het ijsbad geldt altijd een maximale tijd en persoonlijke begeleiding. Niemand wordt gepusht of geforceerd. Je kunt op elk moment stoppen, zowel bij het ademen als bij het ijsbad, als het niet goed voelt.
Ik leg vooraf uit wat mensen kunnen verwachten en welke signalen belangrijk zijn om op te letten. En ik benadruk altijd hetzelfde uitgangspunt: jij bent in controle.
Ademcoaching gaat niet over doorzetten of grenzen overschrijden.
Het gaat over leren voelen, reguleren en veilig schakelen.
Dat is precies waarom het werkt.
“Safety is not just a feeling, safety is the treatment.”
- Stephen Porges, PhD, grondlegger van de Polyvagaaltheorie
Mede-oprichter van het Polyvagal Institute
Bekijk ook: